Tham Khảo >> ĐGH Giảng Huấn

PrintPrint This TopicEmail To Friend
GH-6A7 - CHÂN DUNG THÁNH BONAVENTURA: NGƯỜI TÍN HỮU CHÚA KITÔ LÀ MỘT CHÚA KI TÔ KHÁC
ĐGH Benedictô 16, Nguyễn Học Tập thoát dịch
BÀI GIÁO LÝ NGÀY THỨ TƯ ( 6A 7) Thính phòng Phaolồ VI, buổi yết kiến ngày thứ tư, 03.03.2010.


ĐỨC THÁNH CHA BENEDICTUS XVI

Anh Chị Em thân mến,
hôm nay tôi muốn được nói đến Thánh Bonaventura Bagnoregio.

Thú thật với Anh Chị Em, khi đề cập đến chủ đề nầy, rằng tôi có một vài nỗi nhớ nhung kỷ niệm, bởi vì hồi tưởng lại những việc học hỏi khảo cứu, lúc còn là sinh viên trẻ tôi đã thực hiện nghiêng cứu về chính tác giả nầy, mà tôi mến trọng một cách đặc biệt.
Việc hiểu biết về ngài ảnh hưởng không ít đến nền giáo dục của tôi. Với niềm vui cao cả, một vài tháng qua, tôi đã đến hành hương tại nơi sinh trưởng của ngài, ở Bagnoregio, một thị trấn nhỏ Ý Quốc, miền Lazio, đang còn lưu lại nhiều tôn kính tưởng nhớ ngài.

1 - Có lẽ được sinh ra năm 1217 và chết đi năm 1274, ngài sống ở thế kỷ XIII, một thế hệ trong đó đức tin Ki Tô giáo đã thấm nhập sâu đậm vào nền văn hoá và xã hội Âu Châu, cảm hứng cho nhiều tác phẩm bất diệt trong lãnh vực văn chương, nghệ thuật hội hoạ, triết học và thần học.
Giữa những khuôn mặt Ki Tô giáo cộng tác vào việc cấu tạo sự hoà hợp giữa đức tin và văn hoá nầy, chính Boneventura là khuôn mặt nổi bậc, một con người đầy năng động và sống đời chiêm niệm, sống bác ái sâu thẩm và khôn ngoan trong đường lối lãnh đạo.
Cậu có tên là Giovanni ở Fidanza. Một biến cố đã xảy ra khi cậu còn là một thiếu niên, đã ghi khắc vào cuộc đời của cậu, như chính Bonaventura đã thuật lại. Cậu bị đau nặng và ngay cả cha của cậu là một bác sĩ, cũng không còn hy vọng gì có thể cứu sống cậu. Lúc đó, mẹ cậu cầu khẩn nhờ Thánh Phanxicô Assisi can thiệp, vị mới vừa được phong Thánh không lâu trước đó.
Và cậu Giovanni được khỏi bệnh.

Hình ảnh của " Vị Khó Nghèo Assisi " còn trở nên quen thuộc đối với anh Giovanni một vài năm sau đó, khi anh ở Paris, nơi mà anh đến để học hành. Anh Giovanni nhận được cấp bằng " Sư Phụ về Nghệ Thuật " ( Maestro d'Arti ), mà chúng ta có thể so sánh tương tợ ngang hàng với một học sinh Trung Học Đệ Nhị Cấp ( Lyceo ) ở thời đại chúng ta.
Đến đây thì anh Gioavanni, cũng như nhiều thanh niên khác, trong quá khứ cũng như hiện tại, tự đặt ra cho mình một câu hỏi hóc búa không dễ trả lời:
- " Tôi phải làm gì cho cuộc sống của tôi ? ".
Anh say mê về chứng nhân đầy nhiệt huyết và triệt để về Phúc Âm của các Tiểu Đệ, hiện diện ở Paris từ năm 1219. Giovanni đến gỏ cửa Tu Viện Thánh Phanxiccô ở thị trấn đó, và xin được nhận vào đại gia đình các môn đệ Thánh Phanxicô.

Nhiều năm sau, Giovanni giải thích lý do việc lựa chọn của anh: nơi Thánh Phanxico và nơi phong trào được ngài thiết lập, Giovanni thấy được động tác của Chúa Ki Tô. Giovanni viết như vậy sau trong một bức thư gởi cho một tu sĩ khác:
- " Tôi thú nhận trước mặt Chúa lý do khiến tôi qúy mến đời sống của Thánh Phanxicô : đó là vì đời sống của ngài giống như những lúc khởi đầu và trưởng thành của Giáo Hội. Giáo Hội khởi đầu với những ngư phủ đơn sơ, và kế đến được trở nên sung mãn bằng nhiều vị tiến sĩ thời danh và khôn ngoan; tôn giáo của vị Chân Phước Phanxicô không phải do trí óc khôn ngoan của con người thiết định, mà do Chúa Ki Tô " ( Epistula de tribus quaestionibus ad magistratum innominatum, in Opere di San Bonaventura. Introduzione generale, Roma 1990, p. 29).

Trong khi đó, thì vào khoản năm 1243 anh Giovanni được mặc áo dòng Phanxicô và lấy danh hiệu là Bonaventura.
Lập tức thầy Bonaventura được chỉ định vào việc học hành, và đi học ở Phân Khoa Thần Học của Đại Học Paris, theo học nhiều lớp học đòi hỏi nhiều cong sức.
Thầy nhận được nhiều học vị đòi buộc của hàn lâm viện, như là " Tú Tài Thánh Kinh Học " ( Bacceliere bibblico) và " Tú Tài Phân Định Học " ( Bacceliere sentenziario ) .
Như vậy thầy Bonaventura đào sâu thêm hiểu biết về Thánh Kinh, các tư tưởng phân định phán quyết của Pietro Lombardo, quyển thần học thủ bản của thời đó, và các tác giả thần học quan trọng nhứt. Thầy cũng có nhiều tiếp xúc với giáo sư và sinh viên từ khắp Âu Châu quy tựu về Paris, khiến cho thầy có những suy tư cá nhân chín chắn và cảm nhận thiêng liêng có giá trị cao cả.

Và trong những năm kế tiếp.thầy Bonaventura biết hội nhập những điều vừa kể vào các tác phẩm và các bài giảng của thầy, khiến cho thầy trở thành một trong những nhà thần học quan trọng nhứt trong lịch sử Giáo Hội.
Đáng được chúng ta lưu ý nhớ lại tựa đề của luận án mà thầy đã đệ trình và bênh vực để được cấp bằng cho phép giảng dạy thần học, " licentia ubique docendi ", như là tên của cấp bằng được gọi lúc đó. Chủ đề luận án của thầy được ghi là " Questioni sulla conoscenza di Cristo "( Những Câu Hỏi Hiểu Biết Về Chúa Ki Tô ) . Chủ đề cho thấy vai trò trung tâm điểm rằng Chúa Ki Tô luôn luôn ở trong đời sống và lời giảng dạy của Bonaventura.
Chắc chắn chúng ta có thể nói rằng tất cả tư tưởng của thầy đều tập trung vào tư tưởng Ki Tô Luận ( Cristocentrismo ).

2 - Trong những năm đó ở Paris, thị trấn quê hương thứ hai của thầy Bonaventura, đang phát động lên dữ dội một cuộc tranh cải chống lại các Tiểu Đệ của Thánh Phanxicô Assisi và các Thầy Giảng Thánh Domenico Guzman ( Đa Minh ).
Thiên hạ chống đối quyền giảng dạy của các vị ở Đại Học , và nghi ngờ cả tính cách chính đáng đời sống tận hiến của các vị.
Chắc chắn, các thay đổi về cách hiểu được các thầy dòng " Ordini Mendicanti " ( Hành Khất ) đưa vào đời sống tôn giáo, mà tôi đã có dịp đề cập đến trong các bài giáo lý trước đây, là những cách hiểu mới lạ đến nỗi không phải tất cả đều có thể hiểu được. Thêm vào đó, kế đến, cũng như một đôi khi thường xảy ra giữa những con người thành thực sống đời sống tôn giáo, đó là những lý do của lòng yếu đuối con người, như sự ganh tỵ và ghen tương.
Thầy Bonaventura, mặc dầu bị sự chống đối của nhiều giáo sư đại học, đã bắt đầu dạy ở phân khoa thần học Phanxicô, và để trả lời cho những ai chống đối lại dòng các thầy " Hành Khất " , thầy viết ra một tác phẩm với tựa đề " La perfezione evangelica " ( Đời sống trọn hảo Phúc Âm ).
Trong bản văn vừa kể, Bonaventura chứng minh làm thế nào các dòng " Hành Khất ", nhứt là các Tiểu Đệ, trong khi thực hành các lời khấn khó nghèo, tinh khiết và vâng lời, đã đi theo các lời khuyên bảo của chính Phúc Âm.
Ngoài ra những biến cố lịch sử vừa kể, lời giảng dạy được Bonaventura cung cấp cho trong tác phẩm và trong đời sống của ngài vẫn luôn luôn còn có giá trị hiện tại: Giáo Hội được làm cho trở nên sáng chói hơn và tươi đẹp hơn do lòng trung thành theo ơn gọi của các con cái nam nữ của mình. Không những họ đem ra thực hành những giới răn của Phúc Âm, mà nhờ ơn Chúa, họ còn được mời gọi tuân giữ các lời khuyên và như vậy họ trở thành nhân chứng, với cách sống khó nghèo, khiết tịnh và vâng lời của mình, chứng minh rằng Phúc Âm là nguồn mạch niềm hân hoan và trọn hảo.
Cuộc đụng chạm được lắng đọng, ít nhứt là trong một thời gian, nhờ sự can thiệp cá nhân của Đức Thánh Cha Alessandro IV. Boneventura được chính thức nhìn nhận là tiến sĩ và giáo sư của Đại Học Paris.Tuy nhiên ngài phải từ chối tước vị danh vọng phi thường được đặc trách đó, bởi vì cũng trong cùng một năm Thuợng Hội Đồng Tổng Dòng của Dòng chọn ngài làm Bề Trên Cả.
Bonaventura thi hành đặc trách đó một cách khôn ngoan và đầy hy sinh trong thời gian mười bảy năm với, di chuyển thăm viếng các tỉnh dòng, viết thư cho anh em, và nhiều khi can thiệp với ngôn từ nghiêm khắc một cách nào đó, để loại trừ những lạm dụng.
Khi Bonaventura khởi đầu thi hành việc phục vụ trên, Dòng các Tiểu Đệ đã được phát triển một cách lạ lùng: có cả hơn 30.000 Thầy rải rác trên khắp Tây phương với các sự hiện diện truyền giáo bên Đông Phi, Trung Đông, và cả ở Bắc Kinh.

Cuộc bành trướng nầy phải được củng cố và nhứt là, với lòng trung thành với ân sủng của Thánh Phanxicô, cần bảo đảm cho Dòng có tác động và tinh thần hợp nhứt.
Thật vậy, bởi giữa những môn đệ theo gương vị Thánh Assisi, có nhiều cách diễn giải sứ điệp của ngài và như vậy có cái nguy là làm đổ nát nội bộ.
Để tránh nguy cơ đó, một Thượng Hội Đồng Tổng Dòng ở Narbone, năm 1260, đã chấp nhận và đồng thuận phê chuẩn văn bản được Bonaventura đề nghi, trong đó thu nhặt và hợp nhứt hoá các lề luật thiết định đời sông hằng ngày của các Tiểu Đệ.

Tuy vậy, Bonaventura có trực giác rằng các điều khoản luật lệ dầu cho được soạn thảo theo tinh thần khôn ngoan và có chừng mực đến đâu đi nữa, cũng không đủ để bảo đảm cho lòng hiệp nhứt tinh thần và tâm hồn.
Cần phải cùng nhau tham dự vào cùng chính những lý tưởng và lý do thúc đẩy. Bởi đó Bonaventura muốn trình bày chính ân sủng nguyên thủy của Thánh Phanxicô, đời sống và lời giảng dạy của ngài. Bonaventura với lòng đầy nhiệt huyết thu thập các tài liệu liên quan đến " Kẻ Khó Nghèo " và chăm chú lắng nghe những kỷ niệm từ những ai được biết trực tiếp Thánh Phanxicô.
Từ đó sinh ra một tác phẩm về tiểu sử của vị Thánh Assisi, dựa trên lịch sử, và bởi đó được gọi là, " Legenda Major " ( Quyển Đại Bản Đáng Đọc ), cũng được viết ra dưới dang thức ngắn gọn khác, được gọi là " Legenda Minor " ( Quyển Sách Nhỏ Đáng Đọc ). Từ ngữ La Tinh khác với ngôn ngữ Ý, không nói lên đây là kết quả từ những gì được bịa đặt thần thoại ( legenda ) , biến chế theo tưởng tượng, trái lại, từ ngữ " Legenda ", có nghĩa là có uy tín, chính thức " đáng đọc ".
Thật vậy, Thượng Hội Đồng Tổng Dòng các Tiểu Đệ năm 1263, nhóm họp ở Pisa, nhận biết trong quyển tiểu sử của Thánh Bonaventura phát hoạ lại một cách trung thực tiểu sử của Vị Sáng Lập và như vậy, quyển tiểu sử đó trở thành quyển tiểu sử chính thức của vị Thánh ( Phanxicô) .

3 - Nhưng hình ành nào là dung nhan Thánh Phanxicô được thể hiện ra từ tâm hồn và từ ngòi bút của đứa con ngưỡng mộ ngài và nối kế vị ngài, đó là Thánh Bonaventura?
Điểm chính yếu: Thánh Phanxicô là một " Alter Christus" (Chúa Ki Tô Khác ), một con người đã say mê tìm kiếm Chúa Ki Tô. Trong tình yêu thương thúc đẩy ngài bắt chước Chúa Ki Tô, ngài đã trở thành đồng dạng hoàn toàn với Người. Thánh Bonaventura gán lý tuởng sống động đó cho tất cả các môn đệ Thánh Phanxicô. Lý tưởng đó cũng có giá trị đối với mỗi tín hữu Chúa Ki Tô, hôm qua, hôm nay, và mãn mãi: Đó cũng là chương trình mà Vị Tiền Nhiệm tôi cũng chỉ dạy cho Giáo Hội ở ngàn năm thứ ba, Đức Gioan Phaolồ II.
Chương trình đó, ngài đã viết lên trong Thông Điệp Nuovo Millennio ineunte ( Ngàn Năm Mới Đang Đến ), khi ngài đặt Chúa Ki Tô làm trung tâm điểm,
- " ...vào trong Chúa Ki Tô, để biết, yêu thương, bắt chước, để sống nơi Người đời sống Chúa Ba Ngôi, và cùng với Người biến đổi dòng lịch sử cho đến khi thực hiện kết thúc trong Giêrusalem thiên quốc " ( n. 29).

Năm 1273 cuộc đời Thánh Bonaventura trải qua một biến chuyển khác. Đức Giáo Hoàng Gregorio X muốn phong chức Giám Mục cho ngài và bổ nhiệm ngài lên hàng Hồng Y.
Ngài cũng yêu cầu Bonaventura chuẩn bị một biến cố rất quan trọng trong Giáo Hội: đó là Công Đồng Hiệp Nhứt Ki Tô giáo ở Lyon, có mục đích thiết định lại sự thông thiệp giữa Giáo Hội La Tinh và Hy Lạp.
Bonaventura chăm lo hết sức mình cho phận vụ nầy, nhưng không thành công để có thể nhận thấy được kết quả của cuộc họp hiệp nhứt đó, bởi vì ngài mất đi trong lúc Công Đồng đang nhóm họp.
Một vị chưởng khế vô danh của Toà Thánh đã ghi lại những lời ngợi khen đối với Bonaventura, hiến tặng cho chúng ta chân dung cuối cùng của vị Đại Thánh và Nhà Thần Học tuyệt hảo nầy:
- " Một con người tốt lành, dễ thương, thánh thiện và đại lượng, đầy dẫy các nhân đức, được Chúa và con người yêu thương...Thật vậy, Chúa đã ban cho ngài duyên dáng, đến nỗi tất cả những ai thấy ngài đều bị tràn ngập tình thương yêu, mà con tim không thể che giấu được " ( cfr J.G. Bougerol, Bonaventura, in A. Vauchez ( a cura ), Storia dei santi e della santità cristiana. vol. VI. L'epoca del rinnovamento evangelico, Milano 1991, p. 91).

Chúng ta hãy thu thập di sản của vị Thánh Tiến Sĩ nầy của Giáo Hội, người đã nhắc lại cho chúng ta ý nghĩa của cuộc sống bằng những lời sau đây:
- " Dưới đất...chúng ta có thể chiêm ngưỡng đặc tính cao cả của Thiên Chúa bằng lý luận khôn ngoan và bằng cách chiêm ngắm; ở quê hương trên trời, trái lại, qua nhãn quang, khi chúng ta được làm cho trở thành giống như Thiên Chúa, và qua khoái cảm xuất thần...chúng ta hội nhập vào niềm hân hoan của Thiên Chúa " ( La conoscenza di Cristo, q. 6, conclusione, in Opere di San Bonaventura, Opuscoli Teologici/ I Roma 1993, p. 187).

Phỏng dịch từ nguyên bản Ý Ngữ : Nguyễn Học Tập.
( Thông tấn www.vatican.va, 03.03.2010).

ĐGH Benedictô 16, Nguyễn Học Tập thoát dịch

* Ý Kiến Độc Giả